აუქციონის განცხადება ერთი გაყიდვისთვის იქმნება. მისგან გადაღებული ასლები კი შეიძლება წლობით დარჩეს ინტერნეტში — მანქანის ვინ კოდით (VIN), მესამე მხარის საიტებზე, დიდი ხნის შემდეგაც, რაც მანქანამ მფლობელი გამოიცვალა. ეს სტატია ნაბიჯ-ნაბიჯ მიჰყვება ვინ კოდის გზას აუქციონის მოედნიდან ძიების შედეგებამდე და ბოლოს განმარტავს, რისი შეცვლა შეუძლია წაშლის მოთხოვნას და რისი — არა.
1. მოედანზე: თავად აუქციონის განცხადება
დაზიანებული მანქანის გაყიდვამდე Copart ან IAAI მას ფოტოებს უღებს და აუქციონის მონაწილეებისთვის ლოტის გვერდს აქვეყნებს. ეს გვერდი აერთიანებს ყველაფერს, რაც მონაწილეს მანქანის შესაფასებლად სჭირდება: ფოტოებს, დაზიანებას ისე, როგორც აუქციონმა ჩაწერა, გარბენს, გასაღების არსებობას, მოედანს, სადაც მანქანა დგას, და გაყიდვის თარიღს. სანამ აუქციონი მიმდინარეობს, მისი გახსნა ყველას შეუძლია.
შემდეგ ლოტი აუქციონის საკუთარ არქივში რჩება. ეს აუქციონის ჩანაწერია და აუქციონების მონაცემთა ბაზებს ჩვენ არასდროს ვეხებით. ყველაფერი, რაც ქვემოთ წერია, ასლებს ეხება.
2. გაყიდვის შემდეგ: ასლი „ისტორიის“ გვერდად იქცევა
გაყიდვიდან რამდენიმე დღეში საიტები, რომლებიც აუქციონის ჩანაწერებს აგროვებენ, ლოტს ავტომატური პროგრამებით აკოპირებენ და საკუთარ გვერდად ხელახლა აქვეყნებენ. ტიპური ასლი შედეგსაც აჩვენებს — ფასს, რომლითაც მანქანა გაიყიდა. ვინ კოდი, როგორც წესი, გვერდის სათაურში ხვდება, რადგან მანქანის მოსაძებნად ადამიანები სწორედ ვინ კოდს კრეფენ.
სწორედ ესაა ორ გვერდს შორის ნამდვილი განსხვავება. ლოტის გვერდი ვაჭრობისთვის არსებობს. ასლი კი დამოუკიდებელი გვერდია, რომელიც იმისთვის შეიქმნა, რომ იპოვონ, და დიდხანს აჩვენებს მანქანას ისეთს, როგორიც ის მოედანზე იდგა — მაშინაც, როცა მანქანის ცხოვრება უკვე სხვა გზით წავიდა.
3. რატომ ჩანს ერთი ვინ კოდი ექვსიდან თხუთმეტამდე საიტზე
ერთი ვინ კოდი ხშირად ერთდროულად ექვსიდან თხუთმეტამდე საიტზეა. ამისთვის არაფერი უჩვეულო არ არის საჭირო — ოთხი ჩვეულებრივი რამ იკრიბება:
- ცალკეული გამომცემლები. BidFax, Stat.vin, Bid.cars, AutoHelperBot, PLC, Poctra და ბევრი პატარა საიტი ერთსა და იმავე საჯარო განცხადებებს თითოეული თავისთვის აგროვებს.
- ასლების ასლები. ზოგი საიტი აუქციონს კი არა, ისტორიის სხვა საიტებს აკოპირებს.
- ენობრივი ვერსიები. აღმოსავლეთ ევროპის, კავკასიისა და სპარსეთის ყურის ქვეყნების მყიდველებზე გათვლილი საიტები ჩანაწერს რუსულად, უკრაინულად, პოლონურად, ქართულად ან არაბულად აქვეყნებენ.
- რამდენიმე დომენი. ზოგი ოპერატორი ერთ მონაცემთა ბაზას ერთზე მეტ დომენზე აქვეყნებს, ამიტომ ერთი და იგივე ჩანაწერი რამდენიმე მისამართზე ჩანს.
ერთი ოპერატორის დომენების გარდა, თითოეული ასლი სხვადასხვა გამომცემელს ეკუთვნის, საკუთარი წესებით. ერთი მათგანის გაქრობის შემდეგ დანარჩენები ზუსტად იქ რჩება, სადაც იყო.
4. რატომ აჩვენებს მათ Google
საძიებო სისტემები გვერდებს აინდექსირებს და არა მანქანებს. აკრიფეთ ვინ კოდი Google-ში და ის დაგიბრუნებთ გვერდებს, რომლებზეც სიმბოლოების ეს მწკრივი წერია: ისტორიის ერთ საიტს მეორის მიყოლებით, სურათების შედეგებში კი აუქციონის იმავე ფოტოებს, რამდენჯერმე გამეორებულს. მნიშვნელობა აქვს იმასაც, საიდან ეძებენ: ვინც ვინ კოდს საქართველოდან, პოლონეთიდან ან სპარსეთის ყურის ქვეყნებიდან ეძებს, შეიძლება სხვა ასლები დაინახოს, ვიდრე ის, ვინც აშშ-დან ეძებს. და როცა ერთი შედეგი ქრება, მის ადგილს შემდეგი ასლი იკავებს.
5. წლების შემდეგ
ასლი მანქანასთან ერთად არ ბერდება. მანქანა შეიძლება შეაკეთონ, დაარეგისტრირონ და ხელახლა გაყიდონ; გვერდი კი მას ისევ ისე აჩვენებს, როგორიც მოედანზე იდგა, იმ ფასთან ერთად, რომლითაც გაიყიდა. თუ მანქანა სხვა აუქციონზე მოხვდება, ლოტის ახალი გვერდი გამოჩნდება — და მასთან ერთად ასლების ახალი ტალღა, ანუ ახალი გვერდები.
6. რისი შეცვლა შეუძლია წაშლის მოთხოვნას და რისი — არა
რას ვაკეთებთ თითოეულ საიტზე:
- ჯერ მთელ სიას გაჩვენებთ. უფასო შემოწმება ამოწმებს 110+ საიტს და Google-ს და გაჩვენებთ თქვენი ვინ კოდით ნაპოვნ გვერდებს, რომ გადაწყვეტილება ერთხელ მიიღოთ, ყველა ასლის დანახვის შემდეგ.
- თითოეულ შეკვეთილ გვერდზე ვაგზავნით წაშლის მოთხოვნას და თვალს ვადევნებთ, სანამ გვერდი არ გაქრება: 12–24 სთ ყველა საიტზე, ხოლო Google-ის განახლებების ან სერვერებზე ტექნიკური პრობლემების დროს — 1–2 დღით მეტი.
- ერთი ოპერატორის დომენები — ერთად. თუ ერთი ოპერატორი რამდენიმე დომენს ერთი მონაცემთა ბაზიდან მართავს, შეკვეთა ყველა მათგანს მოიცავს.
- ძველი შედეგების ამოღება. როცა გვერდი გაქრება, შესაბამისი ბმულებისთვის Google-ს ვთხოვთ ძველი შედეგის ამოღებას.
რა რჩება უცვლელი:
- Copart-ისა და IAAI-ის საკუთარი არქივები.
- საკუთრების დოკუმენტი (title) და მასზე მითითებული სტატუსი, NMVTIS, სადაზღვევო ჩანაწერები, Carfax და AutoCheck.
- ასლები, რომლებიც ვინმემ პირადად შეინახა, და საიტები, რომლებიც არ შეგიკვეთავთ.
- Google-ის საკუთარი ტემპი: ფოტოები და ქეშირებული ასლები შეიძლება გვერდის გაქრობის შემდეგ ცოტა ხნით დარჩეს.
- გვერდები, რომლებიც მოგვიანებით გაჩნდება, მაგალითად, სხვა აუქციონის შემდეგ — თითოეული ახალი შემთხვევა და ახალი შეკვეთაა.
წაშლა დაკოპირებული განცხადების პოვნას ართულებს. ის მანქანის ისტორიას არ წერს ხელახლა და არ ცვლის იმას, რისი ცოდნის უფლებაც მყიდველს აქვს. როგორ მუშაობს Google-ის ნაწილი დაწვრილებით, ამას განმარტავს სტატია ვინ კოდის ისტორიის წაშლა Google-დან.